1. HỢP ĐỒNG TƯƠNG LAI LÀ GÌ?
Hợp đồng tương lai (Futures) là một cam kết mua hoặc bán tài sản cơ sở ở một mức giá xác định, vào một thời điểm xác định trong tương lai.
Ở Việt Nam, tài sản cơ sở phổ biến nhất là chỉ số VN30, đại diện cho 30 cổ phiếu vốn hóa và thanh khoản hàng đầu trên sàn HOSE.
Nói đơn giản: bạn dự đoán hướng đi của thị trường. Nếu đoán đúng, bạn có lời; nếu sai, bạn chịu lỗ.
Ví dụ: Bạn “long” hợp đồng VN30F vì tin rằng VN30 sẽ tăng. Nếu chỉ số VN30F tăng 10 điểm, bạn lãi 10 × 100.000 = 1.000.000 VND/hợp đồng. Ngược lại, nếu chỉ số giảm 10 điểm, bạn lỗ tương tự
2. CẤU TRÚC HỢP ĐỒNG VN30F
3. CHU KỲ VÀ THỜI GIAN ĐÁO HẠN
Hiện tại, thị trường phái sinh Việt Nam duy trì 4 hợp đồng tương lai VN30 đang hoạt động cùng lúc:
- Tháng hiện tại
- Tháng kế tiếp
- Tháng cuối của quý gần nhất
- Tháng cuối của quý tiếp theo
Ngày đáo hạn: Thứ Năm lần thứ 3 của tháng đáo hạn.
Thời gian giao dịch:
- Sáng: 8h45 – 11h30
- Chiều: 13h00 – 14h45
Sau ngày đáo hạn, hợp đồng tự động thanh toán tiền mặt dựa trên giá thanh toán cuối cùng (Final Settlement Price), được tính từ giá trung bình chỉ số VN30 trong 30 phút cuối của phiên đáo hạn.
4. ƯU VÀ NHƯỢC ĐIỂM CỦA VN30
Ưu điểm
- Kiếm lợi 2 chiều, dù thị trường tăng hay giảm.
- T+0: Mua và bán trong cùng ngày, không phải chờ T+2 như cổ phiếu.
- Đòn bẩy cao: Ký quỹ ~15%, nhưng kiểm soát giá trị hợp đồng lớn gấp 6–7 lần.
- Tính thanh khoản cao: VN30F1M (hợp đồng tháng gần nhất) có khối lượng trung bình hơn 200.000 hợp đồng/ngày (theo HNX, 2024).
Nhược điểm
- Rủi ro cao: Biến động nhanh, sai hướng dễ lỗ lớn do đòn bẩy.
- Margin call: Khi tài khoản giảm dưới ngưỡng duy trì (~80% mức ký quỹ ban đầu), hệ thống sẽ yêu cầu nạp thêm tiền hoặc tự động đóng vị thế.
- Cần theo dõi sát: Giao dịch ngắn hạn, biến động từng phút
5. CÁC PHƯƠNG PHÁP GIAO DỊCH PHỔ BIẾN
6. MẸO DÀNH CHO NGƯỜI MỚI
- Chỉ nên bắt đầu với 1 hợp đồng để làm quen với biến động.
- Luôn đặt lệnh dừng lỗ (Stop-loss) để tránh cháy tài khoản.
- Không all-in, hãy giữ mức ký quỹ dự phòng 20–30%.
- Theo dõi chênh lệch giá giữa VN30 và VN30F (Basis), khi Basis dương lớn, thị trường kỳ vọng tăng; khi âm sâu, thị trường lo ngại giảm.