Khi phân tích VN30F, phần lớn nhà đầu tư thường tập trung vào hai dữ liệu quen thuộc là Giá (Price) và Khối lượng giao dịch (Volume). Tuy nhiên, thị trường phái sinh còn có một dữ liệu quan trọng khác là Open Interest (OI) – Khối lượng mở. Nếu Price cho biết thị trường đang di chuyển theo hướng nào và Volume thể hiện mức độ sôi động của giao dịch, thì OI giúp trader biết có bao nhiêu hợp đồng vẫn đang tồn tại trên thị trường.
Khi kết hợp cả ba yếu tố Price, Volume và Open Interest, nhà đầu tư có thể hiểu rõ hơn cấu trúc phía sau một chuyển động giá, thay vì chỉ quan sát giá tăng hay giảm.
Open Interest (OI) là gì?
Open Interest là tổng số hợp đồng tương lai đang mở trên thị trường và chưa được đóng bằng một giao dịch đối ứng hoặc hoàn tất theo cơ chế của hợp đồng.
Ví dụ, một nhà đầu tư mở Long 10 hợp đồng VN30F và một nhà đầu tư khác mở Short 10 hợp đồng đối ứng. Khi đó, Open Interest được ghi nhận là 10 hợp đồng, chứ không phải 20. Lý do là mỗi hợp đồng Futures luôn tồn tại đồng thời một bên Long và một bên Short.
Đây cũng là điểm rất dễ gây hiểu nhầm khi đọc OI. OI tăng không có nghĩa số người Long đang nhiều hơn số người Short. Nó chỉ cho thấy tổng số hợp đồng đang tồn tại trên thị trường đang tăng lên. HNX cũng giải thích rằng khi một vị thế mới được mở, cả người mua và người bán đều tham gia tạo nên hợp đồng, nhưng khối lượng mở chỉ được tính trên một phía. HNX – Một số khái niệm trên thị trường chứng khoán phái sinh
Open Interest khác Volume như thế nào?
Open Interest và Volume đều liên quan đến số lượng hợp đồng nhưng phản ánh hai khía cạnh hoàn toàn khác nhau.
Volume cho biết có bao nhiêu hợp đồng đã được giao dịch trong một khoảng thời gian. Trong khi đó, Open Interest cho biết có bao nhiêu hợp đồng vẫn còn được giữ mở sau các giao dịch đó.
Chẳng hạn, nếu một trader đang Long 5 hợp đồng và thực hiện bán 5 hợp đồng để đóng vị thế, giao dịch này vẫn làm Volume tăng thêm 5 hợp đồng. Nhưng nếu giao dịch khiến các vị thế đối ứng được tất toán, OI sẽ giảm.
Có thể hiểu đơn giản rằng Price phản ánh hướng đi của thị trường, Volume phản ánh cường độ giao dịch, còn Open Interest phản ánh số lượng hợp đồng vẫn đang tồn tại. CME Group cũng phân biệt Volume và OI theo nguyên tắc này. CME Group – Open Interest
OI tăng hoặc giảm nói lên điều gì?
Về mặt cơ học, OI tăng khi có thêm hợp đồng mới được tạo ra và giảm khi các hợp đồng đang tồn tại được đóng lại. Tuy nhiên, chỉ nhìn OI tăng hay giảm sẽ không cung cấp nhiều thông tin về xu hướng. Giá trị của OI rõ ràng hơn khi đặt nó cạnh chuyển động của giá.
Khi giá tăng và OI cũng tăng, thị trường đang đi lên đồng thời với việc số hợp đồng mở gia tăng. Điều này cho thấy chuyển động giá đang thu hút thêm sự tham gia của các vị thế mới. Ngược lại, nếu giá tăng nhưng OI giảm, thị trường vẫn đi lên nhưng tổng số hợp đồng đang tồn tại lại thu hẹp, cho thấy một phần vị thế cũ đang được đóng trong quá trình tăng giá.
Tương tự, khi giá giảm và OI tăng, đà giảm diễn ra đồng thời với việc số hợp đồng mở tiếp tục gia tăng. Nếu giá giảm và OI cũng giảm, thị trường đi xuống trong khi một phần vị thế đang được rút khỏi thị trường.
Điều quan trọng là không nên biến những mối quan hệ này thành công thức máy móc như “giá tăng + OI tăng = Long” hay “giá giảm + OI tăng = Short”. OI không trực tiếp cho biết bên Long hay Short đang chủ động hơn, bởi mỗi hợp đồng mới luôn cần cả hai phía tham gia.
Kết hợp OI với Price và Volume như thế nào?
Đây mới là phần OI thực sự hữu ích đối với trader VN30F.
Giả sử VN30F đang giao dịch quanh 1.900 điểm và sau đó breakout lên 1.915 điểm. Nếu quá trình breakout đi kèm với Volume tăng mạnh và OI tăng từ 35.000 lên 39.000 hợp đồng, điều đó cho thấy không chỉ giao dịch trở nên sôi động hơn mà số hợp đồng đang được giữ mở trên thị trường cũng tăng lên.
Nhưng nếu VN30F vẫn tăng từ 1.900 lên 1.915 điểm, Volume vẫn lớn nhưng OI giảm từ 35.000 xuống 29.000 hợp đồng, cấu trúc phía sau chuyển động giá lại khác. Giá đang tăng trong bối cảnh số vị thế tồn tại trên thị trường bị thu hẹp.
Hai trường hợp có thể tạo ra những cây nến gần giống nhau trên biểu đồ, nhưng Price × Volume × OI cho thấy câu chuyện phía sau hoàn toàn khác nhau. Đây cũng là lý do OI nên được sử dụng như một lớp thông tin bổ sung cho Price và Volume thay vì trở thành một indicator độc lập.
Theo dõi OI, Volume ngay tại đây: https://www.dnse.com.vn/senses/hop-dong-tuong-lai-VN30F1M
Đọc OI VN30F cần lưu ý thời điểm đáo hạn
Với VN30F, trader còn cần chú ý đến vòng đời của hợp đồng. Khi hợp đồng tháng hiện tại tiến gần ngày đáo hạn, nhà đầu tư có thể đóng vị thế ở kỳ hạn này và chuyển sang hợp đồng tháng tiếp theo, hay còn gọi là Rollover.
Do đó, OI của VN30F1M giảm mạnh trước đáo hạn không nhất thiết có nghĩa dòng tiền đang rời khỏi thị trường phái sinh. Một phần vị thế có thể đơn giản đang được chuyển sang hợp đồng kế tiếp. Khi phân tích OI trong giai đoạn này, trader nên quan sát đồng thời OI của hợp đồng sắp đáo hạn và hợp đồng tháng tiếp theo.
Xem thêm tại: https://phaisinh.online/category/phaisinh101/nhap-mon-phai-sinh/
