Giá thanh toán cuối cùng khi đáo hạn được tính như thế nào?
Hợp đồng tương lai VN30
Mục lục
Giá thanh toán cuối cùng của hợp đồng tương lai VN30F là giá trị trung bình số học giản đơn của chỉ số VN30 trong 30 phút giao dịch cuối cùng của ngày đáo hạn, bao gồm 15 phút khớp lệnh liên tục và 15 phút khớp lệnh định kỳ đóng cửa (ATC), sau khi loại trừ 3 giá trị cao nhất và 3 giá trị thấp nhất của phiên khớp lệnh liên tục. Mọi vị thế còn mở đến hết ngày đáo hạn đều được tất toán theo mức giá này.
Bài viết này sẽ giải thích cách tính giá đáo hạn, so sánh với cách tính cũ, ví dụ lãi lỗ khi giữ vị thế đến đáo hạn và lý do tại sao phiên đáo hạn hay biến động mạnh.
Cách tính giá đáo hạn hiện hành
| Yếu tố | Quy định |
|---|---|
| Tài sản dùng để tính | Chỉ số VN30, không phải giá của hợp đồng VN30F |
| Khoảng thời gian | 30 phút cuối của ngày giao dịch cuối cùng: 15 phút khớp lệnh liên tục cuối phiên chiều (14h15–14h30) và 15 phút ATC (14h30–14h45) |
| Phương pháp | Trung bình số học giản đơn các giá trị chỉ số trong khoảng thời gian trên |
| Loại trừ | 3 giá trị chỉ số cao nhất và 3 giá trị chỉ số thấp nhất của phiên khớp lệnh liên tục |
| Áp dụng từ | Hợp đồng VN30F2206 (đáo hạn 16/6/2022), theo quy chế của VSDC có hiệu lực từ 1/6/2022 |
Trước đó, giá thanh toán cuối cùng chỉ đơn giản là giá đóng cửa của chỉ số VN30 trong ngày giao dịch cuối cùng. Với cách cũ, chỉ cần một biến động mạnh của vài cổ phiếu trụ trong phiên ATC là đủ làm thay đổi kết quả của toàn bộ vị thế đáo hạn. Cách tính mới dùng bình quân và loại trừ các giá trị cực đoan nên khó bị “kéo” bởi một vài lệnh lớn.
Ví dụ: giữ vị thế đến đáo hạn
Bạn đang Long 2 hợp đồng VN30F1M. Giá thanh toán cuối ngày của phiên liền trước ngày đáo hạn là 1.858,0. Bạn không đóng vị thế và để hợp đồng đáo hạn.
Trong ngày đáo hạn, VN30 dao động quanh 1.860–1.866 điểm trong 15 phút liên tục cuối phiên rồi đóng cửa ở 1.870 sau phiên ATC. Sau khi loại các giá trị cao, thấp nhất và tính bình quân, giả sử giá thanh toán cuối cùng là 1.863,2.
- Lãi lỗ ngày đáo hạn: (1.863,2 − 1.858,0) × 100.000 × 2 = 1.040.000 đồng.
- Nếu tính theo cách cũ (giá đóng cửa VN30 1.870), lãi sẽ là (1.870 − 1.858,0) × 100.000 × 2 = 2.400.000 đồng.
Số liệu minh họa. Lãi lỗ của các phiên trước đã được thanh toán hằng ngày theo giá thanh toán cuối ngày; ngày đáo hạn chỉ thanh toán phần chênh lệch so với phiên liền trước.
Ví dụ cho thấy giá thanh toán cuối cùng có thể khác nhiều so với giá đóng cửa của VN30 và khác cả giá khớp cuối cùng của hợp đồng VN30F1M trên bảng giá. Đọc thêm: Lãi lỗ phái sinh được thanh toán hằng ngày như thế nào?
Vì sao phiên đáo hạn hay biến động?
- Basis hội tụ về 0: giá hợp đồng sắp đáo hạn phải tiến về giá trị của chỉ số VN30. Nếu basis còn lớn, giá VN30F có thể chạy mạnh để thu hẹp chênh lệch. Đọc thêm: Basis là gì?.
- Đóng và chuyển vị thế: nhiều nhà đầu tư đóng vị thế hoặc chuyển sang hợp đồng tháng sau, khiến khối lượng giao dịch tăng mạnh.
- Các giao dịch kết hợp cổ phiếu và phái sinh: nhà đầu tư nắm cổ phiếu trong rổ VN30 để phòng hộ (hedging) hoặc kinh doanh chênh lệch (arbitrage) có thể mua, bán cổ phiếu trụ trong 30 phút cuối, tác động trực tiếp tới chỉ số.
- Ảnh hưởng của phiên ATC: 15 phút ATC nằm trong khoảng tính giá, nên lệnh ATC lớn ở các cổ phiếu trụ vẫn có tác động, dù đã được giảm bớt nhờ cách tính bình quân.
Đọc thêm: Đáo hạn phái sinh là gì? Tại sao gần ngày đáo hạn nên hạn chế giao dịch; Những cổ phiếu trụ nào ảnh hưởng mạnh nhất đến VN30F?
Nên làm gì khi gần đáo hạn?
- Đóng vị thế trước đáo hạn nếu không muốn kết quả phụ thuộc vào 30 phút cuối.
- Chuyển vị thế sang hợp đồng tháng sau nếu muốn tiếp tục nắm giữ. Đọc thêm: Roll hợp đồng phái sinh: chuyển vị thế sang kỳ sau như thế nào?
- Không cố đoán giá thanh toán cuối cùng bằng giá VN30F trên bảng giá vào cuối phiên, vì hai con số này có thể khác nhau.
Lưu ý rủi ro
Giữ vị thế đến đáo hạn đồng nghĩa với việc chấp nhận kết quả của 30 phút biến động cuối phiên. Người mới nên ưu tiên đóng hoặc chuyển vị thế trước đó. Đọc thêm: Ưu điểm và rủi ro khi giao dịch phái sinh.
Câu hỏi thường gặp
Giá thanh toán cuối cùng có phải giá đóng cửa của VN30F không?
Không. Giá này được tính từ chỉ số VN30 trong 30 phút cuối, không phải từ giá khớp của hợp đồng VN30F.
Giá thanh toán cuối cùng có phải giá đóng cửa VN30 không?
Không còn như vậy từ hợp đồng VN30F2206; hiện nay đây là giá bình quân trong 30 phút cuối sau khi loại các giá trị cực đoan.
Có thể đặt lệnh trong 30 phút cuối ngày đáo hạn không?
Có. Hợp đồng vẫn giao dịch đến hết phiên ATC.
Xem giá thanh toán cuối cùng ở đâu?
Giá thanh toán cuối cùng được công bố sau phiên ngày đáo hạn và hiển thị trong lịch sử lãi lỗ trên app giao dịch.
Xem thêm
- Lịch đáo hạn phái sinh 2027 và những điều cần biết
- Giao dịch quanh sự kiện lớn: nên đứng ngoài hay tham gia?
- Lộ trình học phái sinh A–Z
Bài viết chỉ nhằm mục đích chia sẻ kiến thức thuần túy, không phải khuyến nghị đầu tư. Các ví dụ trong bài chỉ mang tính minh họa. Giao dịch chứng khoán phái sinh có rủi ro cao; nhà đầu tư cần cân nhắc khả năng tài chính và tự chịu trách nhiệm với quyết định của mình.
Thông tin trong bài chỉ mang tính tham khảo, không phải khuyến nghị mua bán. Giao dịch phái sinh có rủi ro cao do sử dụng đòn bẩy; nhà đầu tư tự chịu trách nhiệm với quyết định của mình.







