Cách đọc bảng giá phái sinh cho người mới

Bảng giá phái sinh hiển thị trên mỗi dòng một hợp đồng, gồm các nhóm thông tin chính: giá trần, sàn, tham chiếu; ba mức giá mua và bán tốt nhất đang chờ khớp (dư mua, dư bán); giá và khối lượng khớp gần nhất; tổng khối lượng giao dịch, khối lượng mở (OI), basis và giao dịch của khối ngoại. Người mới nên nhìn trước giá khớp, mức thay đổi so với tham chiếu, basis và thanh khoản.

Trong bài viết này, chúng ta sẽ đi qua từng cột trên bảng giá với một ví dụ cụ thể của hợp đồng VN30F1M, giải thích quy ước màu sắc và gợi ý thứ tự các thông số nên theo dõi.

Một dòng bảng giá VN30F1M

Minh họa một dòng bảng giá hợp đồng VN30F1M. Nguồn: phaisinh.online Thứ tự và tên cột có thể khác nhau đôi chút giữa các bảng giá của từng công ty chứng khoán, nhưng các nhóm thông tin chính là giống nhau.

Giải thích từng nhóm thông tin

1. Trần, sàn, tham chiếu

Giá tham chiếu (TC) thường là giá thanh toán cuối ngày của phiên liền trước. Giá trần và giá sàn là mức cao nhất và thấp nhất được phép giao dịch trong phiên, cách giá tham chiếu ±7%.

Ví dụ: giá tham chiếu 1.940,0 điểm thì giá trần là 1.940 × 1,07 = 2.075,8 điểm và giá sàn là 1.940 × 0,93 = 1.804,2 điểm.

2. Dư mua

Ba mức giá mua cao nhất đang chờ khớp và khối lượng tương ứng. Giá 1 là mức giá mua tốt nhất. Trong ví dụ, có 35 hợp đồng đang chờ mua ở 1.946,4 điểm.

3. Khớp lệnh

Giá khớp gần nhất, mức thay đổi so với giá tham chiếu và khối lượng của lần khớp đó. Trong ví dụ, giá vừa khớp ở 1.946,5 điểm, tăng 6,5 điểm (khoảng 0,34%), với 12 hợp đồng.

4. Dư bán

Ba mức giá bán thấp nhất đang chờ khớp. Khoảng cách giữa giá mua tốt nhất (1.946,4) và giá bán tốt nhất (1.946,5) chỉ 0,1 điểm cho thấy thanh khoản tốt. Nếu khoảng cách này rộng, đặt lệnh thị trường dễ bị trượt giá.

5. Tổng khối lượng và OI

Tổng KL là số hợp đồng đã khớp từ đầu phiên, cho biết mức độ sôi động. OI (khối lượng mở) là số hợp đồng đang còn hiệu lực chưa được đóng. OI tăng cùng chiều với giá thường cho thấy có dòng tiền mới tham gia. Đọc thêm: Khối lượng mở (OI) nói gì về thị trường?

6. Basis

Basis = giá VN30F − chỉ số VN30. Trong ví dụ, VN30F1M ở 1.946,5 điểm còn VN30 ở 1.950,2 điểm, nên basis là −3,7 điểm. Basis âm sâu thường phản ánh tâm lý thận trọng của người giao dịch phái sinh. Đọc thêm: Basis là gì? Cách dùng Basis để dự đoán thị trường.

Các cột khác thường gặp

• Cao, Thấp, Trung bình: giá cao nhất, thấp nhất và giá bình quân đã khớp trong phiên.
• NN mua, NN bán: số hợp đồng khối ngoại đã mua và bán trong phiên. Đọc thêm: Cách đọc dữ liệu vị thế khối ngoại, tự doanh trong chứng khoán phái sinh.
• Ngày đáo hạn: ngày giao dịch cuối cùng của hợp đồng.

Quy ước màu sắc trên bảng giá

Nên nhìn thông số nào trước?

Bảng giá có nhiều thông tin, nhưng người mới có thể theo dõi theo thứ tự sau:

• Giá khớp và mức thay đổi: thị trường đang tăng hay giảm, mạnh hay yếu so với phiên trước.
• Basis: người giao dịch phái sinh đang lạc quan hay thận trọng hơn so với thị trường cơ sở.
• Tổng KL và OI: thanh khoản đủ tốt chưa, dòng tiền đang vào thêm hay rút ra.
• Dư mua, dư bán: khoảng cách giữa giá mua và bán tốt nhất, để chọn loại lệnh phù hợp.
• Khối ngoại: nhóm nhà đầu tư lớn đang mua ròng hay bán ròng trong phiên.

Trước khi đặt lệnh, hãy kiểm tra lại mã hợp đồng và ngày đáo hạn để chắc chắn bạn đang giao dịch đúng kỳ hạn. Đọc thêm: Nên giao dịch hợp đồng kỳ hạn gần hay xa?

Đọc được bảng giá chưa phải là có chiến lược

Bảng giá cho biết thị trường đang diễn ra thế nào, tuy nhiên những biến động nhỏ trên bảng giá dễ khiến người mới giao dịch theo cảm xúc. Hãy dùng bảng giá để thực hiện kế hoạch đã chuẩn bị trước, không phải để tìm lý do vào lệnh. Đọc thêm: Ưu điểm và rủi ro khi giao dịch phái sinh.

Câu hỏi thường gặp

Giá tham chiếu của VN30F được xác định thế nào?

Giá tham chiếu thường là giá thanh toán cuối ngày của phiên giao dịch liền trước, do VSDC xác định dựa trên diễn biến giá cuối phiên.

Vì sao giá trên bảng giá không thay đổi trong giờ nghỉ trưa?

Từ 11h30 đến 13h00 là giờ nghỉ, không có lệnh nào được khớp nên giá đứng yên đến khi phiên chiều bắt đầu.

Dư mua lớn hơn dư bán có nghĩa là giá sắp tăng?

Không chắc chắn. Lệnh chờ có thể được hủy bất cứ lúc nào, nên chênh lệch dư mua, dư bán chỉ phản ánh trạng thái tạm thời.

Có thể xem bảng giá phái sinh ở đâu?

Trên ứng dụng và website giao dịch của công ty chứng khoán, hoặc các trang dữ liệu thị trường. Bạn nên dùng bảng giá của nền tảng mình đặt lệnh để số liệu đồng bộ.

Xem thêm

• 25 thuật ngữ phái sinh quan trọng nhất cho người mới bắt đầu
• VN30F vận động như thế nào trong 1 ngày giao dịch?
• Lộ trình học phái sinh A–Z

Bài viết chỉ nhằm mục đích chia sẻ kiến thức thuần túy, không phải khuyến nghị đầu tư. Số liệu trên bảng giá minh họa không phải dữ liệu thực tế. Giao dịch chứng khoán phái sinh có rủi ro cao; nhà đầu tư cần cân nhắc khả năng tài chính và tự chịu trách nhiệm với quyết định của mình.