Nên giao dịch hợp đồng tương lai kỳ hạn gần hay xa?

Với phần lớn nhà đầu tư, đặc biệt là những người theo phong cách giao dịch ngắn hạn, hợp đồng kỳ hạn gần nhất (VN30F1M) là lựa chọn phù hợp vì có thanh khoản cao nhất và chênh lệch giá mua bán hẹp nhất. Hợp đồng kỳ hạn xa hơn như VN30F2M chỉ nên cân nhắc khi bạn muốn giữ vị thế sau ngày đáo hạn của tháng hiện tại, hoặc roll vị thế trong tuần đáo hạn khi thanh khoản dịch chuyển sang hợp đồng kế tiếp.

Trong bài viết này, chúng ta sẽ tìm hiểu bốn kỳ hạn VN30F đang niêm yết, so sánh hợp đồng gần và xa theo thanh khoản, chênh lệch giá, rủi ro đáo hạn, và tình huống nên chọn từng loại.

Bốn kỳ hạn VN30F đang niêm yết

Tại mỗi thời điểm, HNX niêm yết bốn hợp đồng tương lai VN30 với bốn kỳ hạn khác nhau. Ví dụ, trong tháng 10/2026, trước ngày đáo hạn 15/10:

Tên gọi F1M, F2M là tên theo vị trí kỳ hạn và tự chuyển sang hợp đồng mới sau mỗi lần đáo hạn. Sau ngày 15/10/2026, hợp đồng 41I1GB000 sẽ trở thành VN30F1M. Mã hợp đồng thì cố định cho từng kỳ hạn. Đọc thêm: Thuật ngữ phái sinh cơ bản: 25 từ khóa người mới cần nắm.

So sánh hợp đồng kỳ hạn gần và xa

Thanh khoản: lý do chính để chọn F1M

Thanh khoản quyết định bạn có vào và thoát lệnh được ở giá mong muốn hay không. Với VN30F1M, các mức giá mua và bán tốt nhất thường chỉ cách nhau 0,1–0,2 điểm và có nhiều hợp đồng chờ khớp. Với hợp đồng kỳ hạn xa, khoảng cách này có thể rộng hơn nhiều, và khi cần cắt lỗ gấp bằng lệnh thị trường, bạn dễ bị khớp ở giá kém hơn đáng kể.

Ví dụ: bạn muốn đóng 1 hợp đồng bằng lệnh thị trường. Ở VN30F1M, giá khớp có thể chỉ kém giá bạn thấy 0,1 điểm (10.000 đồng). Ở một hợp đồng kỳ hạn xa có giá mua tốt nhất thấp hơn giá khớp gần nhất 1,5 điểm, bạn có thể mất thêm khoảng 150.000 đồng chỉ vì thanh khoản.

Chênh lệch giá giữa các kỳ hạn

Giá của các kỳ hạn thường không bằng nhau. Chênh lệch này phản ánh kỳ vọng của thị trường, lãi suất, cổ tức dự kiến của các cổ phiếu trong rổ và tâm lý nhà đầu tư. Ví dụ, khi VN30F1M ở 1.940 điểm, VN30F2M có thể giao dịch ở 1.934 điểm, tức thấp hơn 6 điểm.

Khoản chênh lệch này ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí khi bạn roll vị thế từ kỳ hạn gần sang kỳ hạn xa. Đọc thêm: Basis là gì? Cách dùng Basis để dự đoán thị trường; Roll hợp đồng phái sinh là gì? Thực hiện như thế nào?

Rủi ro quanh ngày đáo hạn

VN30F1M đáo hạn vào thứ Năm thứ ba của tháng. Những phiên gần đáo hạn, đặc biệt là đợt khớp lệnh định kỳ đóng cửa (ATC) của ngày đáo hạn, thường biến động mạnh vì các vị thế lớn được đóng hoặc chuyển sang kỳ sau. Vị thế còn mở đến cuối ngày đáo hạn sẽ được tất toán theo giá thanh toán cuối cùng.

Trong tuần đáo hạn, thanh khoản dịch chuyển dần sang VN30F2M. Đây là thời điểm hợp đồng kỳ hạn kế tiếp giao dịch sôi động nhất trước khi trở thành F1M. Đọc thêm: Đáo hạn phái sinh là gì? Tại sao gần ngày đáo hạn nên hạn chế giao dịch.

Khi nào nên chọn từng loại hợp đồng?

• Chọn VN30F1M khi giao dịch trong ngày hoặc vài ngày, và vị thế dự kiến đóng trước ngày đáo hạn.
• Chọn VN30F2M khi bạn muốn mở vị thế giữ qua ngày đáo hạn của tháng hiện tại, hoặc khi đã ở tuần đáo hạn và thanh khoản F2M đủ tốt.
• Cân nhắc F1Q, F2Q khi cần phòng hộ danh mục cổ phiếu trong thời gian dài và chấp nhận thanh khoản thấp. Với người mới, nên tránh giao dịch các hợp đồng này.

Ví dụ: ngày 12/10/2026, bạn muốn mở vị thế Long và dự định giữ khoảng 2 tuần. Vì VN30F1M sẽ đáo hạn ngày 15/10, chỉ 3 ngày sau, mở vị thế trên VN30F2M giúp bạn tránh phải roll giữa chừng. Ngược lại, nếu chỉ giao dịch trong ngày, VN30F1M vẫn là lựa chọn tốt hơn nhờ thanh khoản cao.

Đúng hợp đồng, đúng thời điểm

Chọn sai kỳ hạn có thể khiến bạn mất thêm chi phí vì trượt giá, phải roll ngoài kế hoạch, hoặc bị tất toán vào ngày đáo hạn mà không chủ động. Trước khi đặt lệnh, hãy kiểm tra mã hợp đồng, ngày đáo hạn và thanh khoản của hợp đồng mình định giao dịch. Đọc thêm: Hợp đồng tương lai: cấu trúc, đáo hạn, ký hiệu VN30F.

Câu hỏi thường gặp

Vì sao hầu hết nhà đầu tư giao dịch VN30F1M?

Vì VN30F1M có thanh khoản cao nhất, chênh lệch giá mua bán hẹp và bám sát chỉ số VN30 nhất, phù hợp với giao dịch ngắn hạn.

Nếu quên đóng vị thế VN30F1M trước ngày đáo hạn thì sao?

Vị thế sẽ được tất toán tự động theo giá thanh toán cuối cùng, giá này là bình quân chỉ số VN30 trong 30 phút cuối, sau khi loại 3 giá trị cao nhất và 3 giá trị thấp nhất. Phần lãi lỗ được thanh toán vào tài khoản của bạn.

Giá VN30F2M thấp hơn VN30F1M có nghĩa là thị trường sắp giảm?

Không nhất thiết. Chênh lệch giữa các kỳ hạn chịu ảnh hưởng của lãi suất, cổ tức kỳ vọng và cung cầu riêng của từng hợp đồng, nên không phải tín hiệu dự báo xu hướng đơn thuần.

Ký quỹ cho VN30F2M có khác VN30F1M không?

Tỷ lệ ký quỹ do VSDC công bố cho sản phẩm hợp đồng tương lai VN30; số tiền ký quỹ thực tế phụ thuộc vào giá của từng hợp đồng.

Xem thêm

• Cách đọc bảng giá phái sinh: ý nghĩa từng cột thông tin
• Lịch đáo hạn phái sinh và những điều cần biết
• Lộ trình học phái sinh A–Z

Bài viết chỉ nhằm mục đích chia sẻ kiến thức thuần túy, không phải khuyến nghị đầu tư. Các ví dụ về giá trong bài chỉ mang tính minh họa. Giao dịch chứng khoán phái sinh có rủi ro cao; nhà đầu tư cần cân nhắc khả năng tài chính và tự chịu trách nhiệm với quyết định của mình.