Tháng đầu tiên giao dịch phái sinh: đặt kỳ vọng và mục tiêu thế nào cho thực tế?

Mục tiêu của tháng đầu tiên giao dịch phái sinh không phải là lợi nhuận, mà là giữ vốn và xây dựng quy trình giao dịch có kỷ luật. Cụ thể: chỉ nên giao dịch 1-2 hợp đồng, giới hạn số lệnh mỗi ngày, đặt giới hạn lỗ cho cả tháng, ghi nhật ký mọi lệnh và tự đánh giá sau 20 lệnh đầu tiên. Kết thúc tháng đầu với mức hòa vốn hoặc lỗ nhỏ đã là một kết quả tốt.

Trong bài viết này, chúng ta sẽ tìm hiểu vì sao không nên đặt mục tiêu lợi nhuận cho tháng đầu, những mục tiêu nên đặt thay thế, một lộ trình 4 tuần tham khảo và cách tự đánh giá sau 20 lệnh.

Vì sao không nên đặt mục tiêu lợi nhuận?

Kết quả của 20–30 lệnh đầu tiên chịu ảnh hưởng rất lớn của yếu tố ngẫu nhiên. Ngay cả một phương pháp tốt cũng có thể gặp chuỗi thua dài, và một phương pháp kém vẫn có thể lãi nhờ may mắn.

Ví dụ: với tỷ lệ thắng 50%, trong 20 lệnh, xác suất gặp ít nhất một chuỗi 3 lệnh thua liên tiếp là khoảng 79%, và chuỗi 4 lệnh thua liên tiếp là khoảng 48%. Nếu đặt mục tiêu “tháng này phải lãi 10%”, bạn rất dễ tăng khối lượng hoặc phá kế hoạch để gỡ ngay sau một chuỗi thua như vậy.

Mục tiêu theo lợi nhuận khiến bạn tập trung vào kết quả mà mình không kiểm soát được. Mục tiêu theo quá trình giúp bạn tập trung vào những việc mình kiểm soát được: vào lệnh đúng tín hiệu, cắt lỗ đúng chỗ, giữ đúng quy mô.

Những mục tiêu nên đặt cho tháng đầu

Các con số trên là gợi ý. Bạn có thể điều chỉnh theo vốn và phong cách của mình, nhưng nên viết ra và giữ cố định trong suốt tháng đầu.

Lộ trình 4 tuần tham khảo

Đọc thêm: Giao dịch thử (demo) phái sinh: luyện tập thế nào trước khi dùng tiền thật?; 3 chiến lược giao dịch phái sinh cơ bản cho người mới.

Tự đánh giá sau 20 lệnh đầu tiên

Sau khoảng 20 lệnh, hãy tính các chỉ số sau từ nhật ký giao dịch:

Trong ví dụ trên, kết quả dương nhờ lệnh thắng lớn hơn lệnh thua, dù tỷ lệ thắng dưới 50%. Tuy nhiên, tỷ lệ tuân thủ 85% chưa đạt mục tiêu 90%; việc cần làm là xem lại 3 lệnh phá kế hoạch để tìm nguyên nhân. Đọc thêm: Tỷ lệ lợi nhuận/rủi ro (R:R) và tầm quan trọng trong giao dịch phái sinh.

Từ kết quả tự đánh giá, bạn có ba lựa chọn cho tháng tiếp theo:

• Giữ nguyên: nếu tuân thủ kế hoạch tốt và kết quả có lãi hoặc không âm nhiều. 20 lệnh còn quá ít để kết luận, có thể tiếp tục giao dịch thêm 20–30 lệnh nữa.
• Điều chỉnh: nếu tuân thủ tốt nhưng kết quả âm rõ rệt, hãy xem lại phương pháp, nhưng chỉ thay đổi một yếu tố mỗi lần.
• Quay lại luyện tập: nếu tỷ lệ tuân thủ dưới 80% hoặc đã chạm giới hạn lỗ tháng. Vấn đề lúc này nằm ở kỷ luật, không phải ở phương pháp.

Khi nào nên tạm dừng?

• Chạm giới hạn lỗ đã đặt cho tháng.
• Liên tục vào lệnh ngoài kế hoạch hoặc dời điểm cắt lỗ.
• Giao dịch ảnh hưởng đến giấc ngủ, công việc hoặc các mối quan hệ.
• Có ý định nộp thêm tiền để gỡ lại khoản đã thua.

Tồn tại lâu trong thị trường quan trọng hơn thắng nhanh

Tháng đầu tiên là giai đoạn học phí. Người giữ được vốn, có nhật ký đầy đủ và hiểu rõ điểm mạnh, điểm yếu của mình sau tháng đầu đã có nền tảng tốt hơn nhiều so với người lãi nhanh nhờ may mắn. Đọc thêm: Ưu điểm và rủi ro khi giao dịch phái sinh.

Câu hỏi thường gặp

Tháng đầu lỗ có phải là dấu hiệu nên bỏ cuộc?

Không hẳn. Hãy xem lại tỷ lệ tuân thủ kế hoạch và mức lỗ so với giới hạn đã đặt. Lỗ nhỏ khi tuân thủ kỷ luật tốt khác hẳn lỗ lớn do phá kế hoạch.

Tháng đầu lãi nhiều thì có nên tăng số hợp đồng?

Chưa nên. 20–30 lệnh chưa đủ để đánh giá phương pháp; hãy giữ 1 hợp đồng thêm ít nhất một tháng nữa.

Có nên giao dịch mỗi ngày không?

Không bắt buộc. Chỉ giao dịch khi có tín hiệu đúng kế hoạch; ngày không có tín hiệu thì đứng ngoài cũng là một quyết định đúng.

Nên ghi nhật ký giao dịch bằng gì?

Một bảng tính đơn giản là đủ, miễn là ghi đầy đủ và đều đặn. Đọc thêm: Nhật ký giao dịch: vì sao cần và cách ghi chép hiệu quả.

Xem thêm

• Ai nên và chưa nên giao dịch chứng khoán phái sinh?
• Cần bao nhiêu vốn để bắt đầu giao dịch phái sinh?
• Lộ trình học phái sinh A–Z

Bài viết chỉ nhằm mục đích chia sẻ kiến thức thuần túy, không phải khuyến nghị đầu tư. Các ví dụ trong bài chỉ mang tính minh họa. Giao dịch chứng khoán phái sinh có rủi ro cao; nhà đầu tư cần cân nhắc khả năng tài chính và tự chịu trách nhiệm với quyết định của mình.