Thứ Hai, 16/11/202616/11/2026

Tỷ lệ sử dụng tài sản ký quỹ và các ngưỡng cảnh báo trong phái sinh

36 - Ty le su dung tai san ky
36 - Ty le su dung tai san ky
Mục lục
Mục lục

Tỷ lệ sử dụng tài sản ký quỹ cho biết bạn đã dùng bao nhiêu phần trăm tài sản ký quỹ để đáp ứng yêu cầu ký quỹ của các vị thế đang mở. Tỷ lệ càng cao, tài khoản càng gần mức nguy hiểm: VSDC đặt 3 ngưỡng cảnh báo ở 80%, 90% và 100%, và ở ngưỡng 100% tài khoản bị tạm dừng mở vị thế mới. Ngoài ra, mỗi công ty chứng khoán còn có tỷ lệ cảnh báo và tỷ lệ xử lý riêng, thường được kích hoạt sớm hơn.

Bài viết này giải thích cách tính tỷ lệ, ý nghĩa từng ngưỡng và cách theo dõi để không bị động khi thị trường đi ngược vị thế.

Tỷ lệ sử dụng tài sản ký quỹ là gì?

Hiểu đơn giản, tỷ lệ này so sánh số tiền ký quỹ mà vị thế của bạn đang yêu cầu với số tài sản ký quỹ hợp lệ bạn đang có:

Tỷ lệ sử dụng tài sản ký quỹ = Giá trị ký quỹ yêu cầu ÷ Giá trị tài sản ký quỹ hợp lệ × 100%

  • Giá trị ký quỹ yêu cầu: gồm ký quỹ ban đầu cho các vị thế đang mở, cộng thêm phần lỗ phát sinh khi giá đi ngược vị thế.
  • Giá trị tài sản ký quỹ hợp lệ: tiền (và tài sản được chấp nhận, nếu có) bạn đã nộp ký quỹ.

Khi giá đi ngược vị thế, ký quỹ yêu cầu tăng lên còn tài sản ký quỹ không đổi, nên tỷ lệ sử dụng tăng. Khi bạn nộp thêm tiền hoặc đóng bớt vị thế, tỷ lệ giảm xuống. Đọc thêm: Ký quỹ phái sinh là gì?

3 ngưỡng cảnh báo của VSDC

Theo Quy chế bù trừ và thanh toán giao dịch chứng khoán phái sinh của VSDC, tỷ lệ sử dụng tài sản ký quỹ được giám sát theo từng tài khoản trong phiên giao dịch với 3 ngưỡng:

NgưỡngTỷ lệ sử dụngĐiều gì xảy ra
Cảnh báo mức 180%VSDC gửi cảnh báo cho công ty chứng khoán để kiểm soát tài khoản
Cảnh báo mức 290%VSDC tiếp tục cảnh báo; công ty chứng khoán thường yêu cầu bạn bổ sung ký quỹ hoặc giảm vị thế
Cảnh báo mức 3100%Tài khoản bị tạm đình chỉ giao dịch: không được mở vị thế mới, chỉ được đóng vị thế hoặc nộp thêm ký quỹ; thời hạn xử lý tối đa 3 ngày làm việc

Khi tỷ lệ giảm xuống dưới 100%, tài khoản được khôi phục giao dịch.

Tỷ lệ tại công ty chứng khoán: ví dụ tại DNSE

Trên thực tế, công ty chứng khoán quản lý rủi ro chặt hơn và thường xử lý trước khi tài khoản chạm ngưỡng của VSDC. Tại DNSE, mỗi vị thế được theo dõi theo “deal” với tỷ lệ deal:

Tỷ lệ deal = Tài sản ròng của deal ÷ Giá trị theo giá thị trường của deal

Trong đó tài sản ròng là tiền cọc đã nộp trừ đi lỗ trong ngày, phí và thuế đóng vị thế dự tính. Khác với tỷ lệ sử dụng của VSDC, tỷ lệ deal càng thấp thì càng nguy hiểm. Theo ví dụ trong hướng dẫn của DNSE:

MốcTỷ lệ dealÝ nghĩa
Tỷ lệ cọc ban đầu18,48%Mức cọc tối thiểu để mở vị thế
Tỷ lệ cảnh báo17,71%Nhận thông báo call margin kèm số tiền cần nộp thêm
Tỷ lệ xử lý17,35%Hệ thống tự đóng bớt vị thế (force sell) để đưa tỷ lệ về mức an toàn

Các tỷ lệ trên lấy theo ví dụ trong tài liệu hướng dẫn của DNSE; tỷ lệ thực tế hiển thị tại màn hình Sở hữu, tab Phái sinh trên app.

Ví dụ: giá đi bao nhiêu điểm thì bị cảnh báo?

Khoảng cách giữa tỷ lệ cọc ban đầu và tỷ lệ cảnh báo rất hẹp, nên nếu chỉ nộp vừa đủ cọc, tài khoản sẽ chạm ngưỡng cảnh báo rất nhanh. Giả sử bạn Long 1 hợp đồng ở giá 1.850 (giá trị 185 triệu đồng):

Tiền cọc nộp vào dealGiá giảm bao nhiêu thì bị cảnh báoGiá giảm bao nhiêu thì bị xử lý
34,2 triệu (18,48%)≈ 17 điểm≈ 25 điểm
46,25 triệu (25%)≈ 164 điểm≈ 171 điểm
55,5 triệu (30%)≈ 276 điểm≈ 283 điểm

Tính gần đúng, chưa trừ phí và thuế đóng vị thế dự tính, nên khoảng cách thực tế sẽ ngắn hơn một chút. Với vị thế Short, khoảng cách khi giá tăng còn ngắn hơn.

Một nhịp đi ngược 17–25 điểm xảy ra rất thường xuyên với VN30F trong một phiên. Chỉ cần nộp thêm tiền đệm để tỷ lệ deal lên 25–30%, khoảng cách an toàn đã tăng lên hơn 160 điểm. Đọc thêm: Đòn bẩy phái sinh thực tế là bao nhiêu lần?

Theo dõi và xử lý thế nào?

  • Kiểm tra tỷ lệ deal sau mỗi lệnh mở: đảm bảo tỷ lệ cao hơn hẳn mức cảnh báo, không chỉ vừa đủ cọc ban đầu.
  • Bật tính năng tăng tỷ lệ deal tự động (nếu có): hệ thống sẽ tự chuyển tiền dư ngoài deal vào deal khi tỷ lệ giảm.
  • Khi nhận cảnh báo: chọn nộp thêm tiền nếu vẫn tin vào kế hoạch giao dịch, hoặc đóng bớt vị thế nếu đã sai. Đừng để đến mức xử lý, vì lệnh force sell được đặt theo giá trần hoặc sàn và có thể khớp ở giá kém.
  • Chú ý phiên ATC và qua đêm: nếu chạm mức xử lý trong phiên ATC, bạn phải nộp thêm cọc trước 8h45 phiên hôm sau.

Lưu ý rủi ro

Các ngưỡng cảnh báo là cơ chế bảo vệ cuối cùng, không thay thế cho điểm cắt lỗ. Nếu chờ đến khi bị cảnh báo mới xử lý, khoản lỗ thường đã vượt kế hoạch. Tỷ lệ ký quỹ và các ngưỡng có thể được VSDC hoặc công ty chứng khoán điều chỉnh, hãy kiểm tra trên app trước khi giao dịch. Đọc thêm: Ưu điểm và rủi ro khi giao dịch phái sinh.

Câu hỏi thường gặp

Tỷ lệ sử dụng tài sản ký quỹ bao nhiêu là an toàn?

Không có con số cố định, nhưng nên giữ tỷ lệ sử dụng thấp hơn nhiều so với ngưỡng cảnh báo 80% của VSDC; với tỷ lệ deal tại công ty chứng khoán, nên giữ cách xa tỷ lệ cảnh báo.

Bị cảnh báo mức 3 có bị mất tiền không?

Tài khoản bị tạm dừng mở vị thế mới; nếu không bổ sung ký quỹ hoặc đóng vị thế trong thời hạn, vị thế hiện tại có thể bị đóng bắt buộc.

Lãi trong ngày có làm tăng tỷ lệ an toàn không?

Có. Khi giá đi theo hướng có lợi, tài sản ròng tăng và tỷ lệ deal cải thiện.

Xem tỷ lệ deal ở đâu trên app?

Trên Entrade X, tỷ lệ của từng deal hiển thị tại màn hình tab Phái sinh.

Xem thêm

Bài viết chỉ nhằm mục đích chia sẻ kiến thức thuần túy, không phải khuyến nghị đầu tư. Các ví dụ trong bài chỉ mang tính minh họa. Giao dịch chứng khoán phái sinh có rủi ro cao; nhà đầu tư cần cân nhắc khả năng tài chính và tự chịu trách nhiệm với quyết định của mình.

Thông tin trong bài chỉ mang tính tham khảo, không phải khuyến nghị mua bán. Giao dịch phái sinh có rủi ro cao do sử dụng đòn bẩy; nhà đầu tư tự chịu trách nhiệm với quyết định của mình.

Phái Sinh Online

Tác giả tại Phái Sinh Online

Cộng đồng