Giữ vị thế phái sinh qua đêm: rủi ro và cách quản lý

Giữ vị thế phái sinh qua đêm giúp bạn theo được những nhịp xu hướng dài hơn một phiên, nhưng phải chấp nhận rủi ro giá mở cửa hôm sau chênh lệch mạnh (gap) do tin tức ngoài giờ giao dịch, trong khi lệnh cắt lỗ không thể kích hoạt lúc thị trường đóng cửa. Để giữ qua đêm an toàn, hãy giảm số hợp đồng, giữ đủ tiền đệm ký quỹ và tránh giữ trước các sự kiện lớn.

Trong bài viết này, chúng ta sẽ tìm hiểu các rủi ro khi giữ vị thế qua đêm, cách tính quy mô vị thế phù hợp, và khi nào nên hoặc không nên giữ vị thế phái sinh qua đêm.

Rủi ro 1: Gap giá lúc mở cửa

Từ 14h45 hôm nay đến 8h45 sáng hôm sau, thị trường phái sinh đóng cửa nhưng tin tức vẫn tiếp diễn: biến động chứng khoán Mỹ, quyết định lãi suất, số liệu kinh tế, tin doanh nghiệp,… Giá mở cửa phiên sau có thể cách xa giá đóng cửa phiên trước.

Ví dụ: bạn Long 1 hợp đồng, giá đóng cửa 1.950, lệnh cắt lỗ đặt ở 1.940 (rủi ro dự kiến 1 triệu đồng). Ngay đêm hôm đó, chứng khoán thế giới giảm mạnh và VN30F mở cửa gap down xuống 1.915. Lệnh cắt lỗ không chạy trong phiên ATO, chỉ kích hoạt khi phiên liên tục bắt đầu lúc 9h00 và khớp quanh giá 1.912. Khoản lỗ thực tế là 38 điểm, tương đương 3,8 triệu đồng, gần gấp 4 lần kế hoạch ban đầu.

Đây là rủi ro lớn nhất khi giữ qua đêm: điểm cắt lỗ không còn là giới hạn lỗ chắc chắn.

Rủi ro 2: Tin tức và sự kiện ngoài giờ

• Kết quả phiên giao dịch của chứng khoán Mỹ và châu Á.
• Quyết định lãi suất của Fed, số liệu lạm phát và việc làm của Mỹ, thường công bố vào buổi tối theo giờ Việt Nam.
• Chính sách trong nước, tỷ giá, tin tức của các doanh nghiệp lớn trong rổ VN30.
• Kỳ nghỉ cuối tuần và các kỳ nghỉ lễ dài, khi thị trường đóng cửa nhiều ngày liền.

Đọc thêm: VN30F chịu ảnh hưởng thế nào từ chứng khoán Mỹ và châu Á?; Giao dịch quanh sự kiện lớn: nên đứng ngoài hay tham gia?

Rủi ro 3: Ký quỹ và call margin

Cuối mỗi phiên, vị thế được định giá lại theo giá thanh toán cuối ngày và lãi lỗ được ghi nhận vào tài khoản. Nếu khoản lỗ làm tài sản ký quỹ không còn đủ, bạn có thể nhận yêu cầu bổ sung ký quỹ và phải xử lý trong thời hạn quy định. Một cú gap mạnh sáng hôm sau có thể đẩy tài khoản vượt ngưỡng ngay đầu phiên.

Lưu ý thêm: sau khi đóng vị thế đã giữ qua đêm, tiền ký quỹ thường chỉ được giải phóng để rút sau một ngày làm việc. Theo hệ thống giao dịch mới (KRX), giữ vị thế qua đêm không còn phí quản lý vị thế 2.550 đồng/hợp đồng/ngày như trước. Tuy nhiên, tiền ký quỹ nằm tại VSDC qua đêm vẫn chịu phí quản lý tài sản ký quỹ 0,0024% trên giá trị lũy kế số dư (tối thiểu 100.000 đồng, tối đa 1,6 triệu đồng/tài khoản/tháng). Đọc thêm: Lãi lỗ phái sinh được thanh toán hằng ngày như thế nào?

Tính toán quy mô vị thế khi giữ qua đêm

Thay vì chỉ tính rủi ro theo điểm cắt lỗ, hãy tính thêm kịch bản gap. Một cách đơn giản:

Rủi ro qua đêm của mỗi hợp đồng = (khoảng cắt lỗ + biên độ gap ước tính) × 100.000 đồng

Ví dụ: khoảng cắt lỗ 10 điểm, giả định gap bất lợi 30 điểm. Rủi ro qua đêm mỗi hợp đồng khoảng 40 điểm, tức 4 triệu đồng. Với tài khoản 150 triệu đồng và giới hạn rủi ro 3% (4,5 triệu đồng) cho kịch bản xấu, bạn chỉ nên giữ qua đêm 1 hợp đồng, dù trong phiên có thể giao dịch 2–3 hợp đồng.

Mức gap giả định nên lớn hơn vào những ngày có sự kiện quan trọng hoặc trước kỳ nghỉ dài. Đọc thêm: Quản lý vốn: với số vốn của mình nên vào bao nhiêu hợp đồng?

Khi nào nên và không nên giữ vị thế phái sinh qua đêm?

Cách quản lý vị thế qua đêm

• Giảm quy mô trước giờ đóng cửa: đóng bớt một phần, chỉ giữ phần vị thế phù hợp với rủi ro qua đêm.
• Dời cắt lỗ khi đang có lãi: dời về gần giá vào để khoản lỗ nếu có gap là nhỏ hoặc bằng không.
• Giữ đủ tiền đệm: số tiền ngoài mức ký quỹ yêu cầu nên chịu được ít nhất kịch bản gap bạn đã giả định.
• Kiểm tra lịch sự kiện: xem trước các sự kiện kinh tế diễn ra trong đêm và cuối tuần.
• Chuẩn bị kịch bản cho phiên ATO: quyết định trước sẽ làm gì nếu giá mở cửa vượt điểm cắt lỗ, thay vì phản ứng theo cảm xúc lúc 8h45.

Qua đêm là một quyết định giao dịch, không phải sự trì hoãn cắt lỗ

Giữ vị thế qua đêm chỉ nên là lựa chọn có chủ đích trong kế hoạch, không phải vì chưa kịp hoặc không muốn cắt lỗ. Nếu không chắc chắn, đóng vị thế trước 14h30 và quay lại vào phiên sau thường là cách an toàn hơn cho người mới.

Đọc thêm: Ưu điểm và rủi ro khi giao dịch phái sinh.

Câu hỏi thường gặp

Giữ vị thế qua đêm có mất phí không?

Không còn phí quản lý vị thế tính theo ngày như trước. Từ khi áp dụng hệ thống KRX, khoản 2.550 đồng/hợp đồng/ngày được thay bằng phí bù trừ 2.550 đồng/hợp đồng, chỉ thu khi lệnh mở và lệnh đóng được khớp.

Tuy nhiên, khoản phí còn gắn với việc giữ qua đêm là phí quản lý tài sản ký quỹ trả VSDC: 0,0024% giá trị lũy kế số dư ký quỹ, tối thiểu 100.000 đồng và tối đa 1,6 triệu đồng/tài khoản/tháng, thu vào đầu tháng kế tiếp.

Lệnh cắt lỗ đặt trên app có chạy lúc mở cửa không?

Không. Lệnh điều kiện chỉ kích hoạt trong phiên khớp lệnh liên tục, nên nếu giá mở cửa đã vượt điểm cắt lỗ, lệnh sẽ kích hoạt từ 9h00 ở mức giá kém hơn.

Có nên giữ vị thế qua kỳ nghỉ lễ dài?

Nên hạn chế, vì thị trường đóng cửa nhiều ngày và rủi ro gap lớn hơn nhiều so với một đêm bình thường.

Giữ vị thế qua đêm có bị tất toán không?

Không, trừ khi đó là ngày đáo hạn của hợp đồng. Vị thế còn mở đến hết ngày đáo hạn sẽ được tất toán theo giá thanh toán cuối cùng.

Xem thêm

• Giao dịch phái sinh nhưng bận đi làm: chọn phong cách và khung giờ phù hợp
• Cài lệnh cắt lỗ, chốt lời tự động như thế nào?
• Lộ trình học phái sinh A–Z

Bài viết chỉ nhằm mục đích chia sẻ kiến thức thuần túy, không phải khuyến nghị đầu tư. Các ví dụ trong bài chỉ mang tính minh họa. Giao dịch chứng khoán phái sinh có rủi ro cao; nhà đầu tư cần cân nhắc khả năng tài chính và tự chịu trách nhiệm với quyết định của mình.