Đóng vị thế phái sinh thế nào cho đúng?

Để đóng vị thế phái sinh, bạn đặt lệnh ngược chiều với vị thế đang có, cùng mã hợp đồng và cùng số lượng: đang Long thì đặt lệnh bán, đang Short thì đặt lệnh mua. Nếu đặt sai chiều, sai số lượng hoặc sai mã hợp đồng, bạn có thể vô tình mở thêm vị thế mới thay vì đóng vị thế cũ.

Trong bài viết này, chúng ta sẽ tìm hiểu cách mở và đóng vị thế, các cách đóng vị thế thường dùng, cách đóng một phần, và những nhầm lẫn người mới hay gặp.

Mở và đóng vị thế khác nhau thế nào?

Trên thị trường phái sinh, cùng một lệnh mua hoặc bán có thể là lệnh mở hoặc lệnh đóng vị thế, tùy vào trạng thái tài khoản của bạn lúc đó:

Nguyên tắc: lệnh ngược chiều với vị thế đang có sẽ làm giảm vị thế; lệnh cùng chiều sẽ làm tăng vị thế.

Các cách đóng vị thế

Đặt lệnh đối ứng thủ công

Bạn chủ động đặt lệnh ngược chiều. Dùng lệnh LO nếu muốn đóng ở mức giá xác định, hoặc lệnh thị trường MTL nếu cần thoát ngay và chấp nhận có thể trượt giá. Một số ứng dụng có nút đóng vị thế nhanh trên màn hình danh sách vị thế, giúp hạn chế nhầm chiều và nhầm số lượng.

Để lệnh điều kiện tự đóng

Lệnh cắt lỗ, chốt lời hoặc Trailing Stop cài trên vị thế sẽ tự gửi lệnh đóng khi giá chạm ngưỡng. Đây là cách giúp kế hoạch được thực hiện đúng kể cả khi bạn không theo dõi bảng giá. Đọc thêm: Cài lệnh cắt lỗ, chốt lời tự động như thế nào?

Để hợp đồng tự tất toán khi đáo hạn

Nếu bạn giữ vị thế đến hết ngày đáo hạn, vị thế sẽ được tất toán theo giá thanh toán cuối cùng, tức giá bình quân 30 phút cuối của phiên đáo hạn, đã bỏ qua 3 mức cao nhất và thấp nhất. Bạn không cần đặt lệnh, nhưng cũng không kiểm soát được giá đóng. Đọc thêm: Đáo hạn phái sinh là gì?.

Đóng một phần vị thế

Bạn có thể đóng bớt một phần để chốt lời từng phần hoặc giảm rủi ro.

Ví dụ: bạn Long 3 hợp đồng ở 1.940. Giá lên 1.955, bạn bán 1 hợp đồng để chốt một phần: lãi (1.955 − 1.940) × 100.000 × 1 = 1,5 triệu đồng (chưa trừ phí, thuế). Vị thế còn lại là Long 2 hợp đồng. Nếu sau đó giá lên 1.965 và bạn bán nốt 2 hợp đồng, phần lãi thêm là (1.965 − 1.940) × 100.000 × 2 = 5 triệu đồng.

Lưu ý: sau khi đóng một phần, hãy kiểm tra lại các lệnh cắt lỗ, chốt lời đã cài để chắc chắn khối lượng khớp với số hợp đồng còn lại.

Những nhầm lẫn thường gặp

• Đặt cùng chiều thay vì ngược chiều: đang Long 1 hợp đồng nhưng bấm mua thêm 1 hợp đồng, vị thế tăng gấp đôi thành Long 2 hợp đồng, rủi ro cũng gấp đôi.
• Đặt dư số lượng: đang Long 2 hợp đồng nhưng bán 3 hợp đồng. Hai hợp đồng đầu đóng vị thế Long, hợp đồng thứ ba mở một vị thế Short mới. Bạn từ Long chuyển sang Short mà không hề có kế hoạch.
• Sai mã hợp đồng: đang Long VN30F1M nhưng đặt lệnh bán VN30F2M. Vị thế cũ vẫn còn nguyên, đồng thời bạn mở thêm một vị thế Short ở hợp đồng khác. Hai vị thế này không tự triệt tiêu nhau.
• Quên hủy lệnh chờ: bạn đóng vị thế bằng tay nhưng quên hủy lệnh chốt lời LO hoặc Stop Order đặt riêng từ trước. Khi lệnh đó khớp, bạn bị mở vị thế mới ngoài ý muốn.
• Đóng bằng lệnh ATC khi chưa hiểu rõ: lệnh ATC không hủy được trong phiên và khớp ở giá đóng cửa mà bạn không biết trước.

Kiểm tra sau khi đóng vị thế

• Màn hình vị thế hiển thị số hợp đồng bằng 0 với mã hợp đồng vừa đóng.
• Không còn lệnh chờ hoặc lệnh điều kiện nào liên quan đến vị thế đã đóng.
• Lãi lỗ thực hiện được ghi nhận đúng như kỳ vọng.
• Nếu vị thế đã giữ qua đêm, tiền ký quỹ thường chỉ được giải phóng để rút sau một ngày làm việc.

Một lần bấm nhầm có thể đảo ngược cả kế hoạch

Đòn bẩy khiến một lệnh đóng sai, như đặt nhầm chiều hay nhầm số lượng, có thể biến một khoản lãi thành khoản lỗ lớn chỉ trong vài phút. Trước khi bấm xác nhận, hãy đọc lại bốn thông tin: chiều lệnh, mã hợp đồng, số lượng và giá.

Đọc thêm: Ưu điểm và rủi ro khi giao dịch phái sinh.

Câu hỏi thường gặp

Có bắt buộc phải đóng vị thế trong ngày không?

Không. Bạn có thể giữ vị thế qua nhiều phiên đến trước ngày đáo hạn, miễn là đủ ký quỹ.

Đóng vị thế có mất phí không?

Có. Lệnh đóng vị thế chịu phí giao dịch và thuế giống như lệnh mở. Đọc thêm: Cách tính lãi lỗ một hợp đồng VN30F (ví dụ thực tế).

Đang Long VN30F1M, muốn giữ sang tháng sau thì làm thế nào?

Bạn cần đóng vị thế ở VN30F1M và mở vị thế tương tự ở VN30F2M trước ngày đáo hạn. Thao tác này gọi là roll. Đọc thêm: Roll hợp đồng phái sinh là gì? Thực hiện như thế nào?

Lỡ đặt dư số lượng và bị mở vị thế ngược chiều thì xử lý sao?

Nên đặt ngay lệnh đối ứng để đóng phần vị thế đặt nhầm ngoài ý muốn, rồi kiểm tra lại toàn bộ vị thế và lệnh chờ trong tài khoản.

Xem thêm

• Vì sao đặt lệnh phái sinh mà không khớp? 6 nguyên nhân thường gặp
• Các loại lệnh trong giao dịch phái sinh và khi nào nên dùng
• Lộ trình học phái sinh A–Z

Bài viết chỉ nhằm mục đích chia sẻ kiến thức thuần túy, không phải khuyến nghị đầu tư. Các ví dụ trong bài chỉ mang tính minh họa. Giao dịch chứng khoán phái sinh có rủi ro cao; nhà đầu tư cần cân nhắc khả năng tài chính và tự chịu trách nhiệm với quyết định của mình.