10 việc cần làm trước khi đặt lệnh phái sinh đầu tiên

Trước khi đặt lệnh phái sinh đầu tiên, bạn cần chuẩn bị đủ ba thứ: hiểu sản phẩm và quy định giao dịch, chuẩn bị tài khoản vốn, và tất nhiên - luôn có sẵn kế hoạch giao dịch và quản lý rủi ro. Danh sách 10 việc dưới đây giúp bạn kiểm tra xem mình đã sẵn sàng để giao dịch phái sinh hay chưa.

Nhóm 1: Hiểu sản phẩm và luật chơi

1. Nắm các khái niệm cơ bản

Bạn cần tính được lãi lỗ của 1 hợp đồng (1 điểm = 100.000 đồng), hiểu rõ các khái niệm như Long, Short, ký quỹ, call margin và ngày đáo hạn.

Đọc thêm: 25 thuật ngữ phái sinh quan trọng nhất cho người mới bắt đầu; Chứng khoán cơ sở và phái sinh: những điểm khác biệt người mới cần biết.

2. Biết giờ giao dịch và các loại lệnh

Nắm rõ phiên ATO, khớp lệnh liên tục, ATC, giờ nghỉ trưa và loại lệnh dùng được trong từng phiên, để không đặt nhầm lệnh hoặc đặt xong không hủy được.

Đọc thêm: Các khung thời gian chính trong giao dịch phái sinh.

3. Chọn đúng hợp đồng

Kiểm tra mã hợp đồng và ngày đáo hạn. Người giao dịch ngắn hạn thường chọn VN30F1M; nếu bạn muốn giữ vị thế qua ngày đáo hạn của tháng hiện tại, có thể cân nhắc VN30F2M. Đọc thêm: Nên giao dịch hợp đồng kỳ hạn gần hay xa?

Nhóm 2: Tài khoản và vốn

4. Mở tài khoản phái sinh và nộp ký quỹ

Bạn cần có tài khoản chứng khoán, sau đó đăng ký thêm tài khoản giao dịch phái sinh và nộp tiền ký quỹ. Tại DNSE, quy trình được thực hiện trực tuyến trên ứng dụng. Đọc thêm: Hướng dẫn mở tài khoản eKYC; Hướng dẫn đăng ký tài khoản phái sinh.

5. Xác định số vốn và tiền đệm

Chỉ dùng tiền nhàn rỗi. Ngoài tiền ký quỹ cho 1 hợp đồng, hãy giữ thêm tiền đệm để không bị call margin khi giá biến động. Một mức tham khảo là khoảng 80 triệu đồng cho mỗi hợp đồng.

Đọc thêm: Cần bao nhiêu vốn để bắt đầu giao dịch phái sinh?

6. Giao dịch thử trước

Kiểm nghiệm chiến thuật bằng backtest và chạy thử trên tài khoản demo trước khi dùng tiền thật, để làm quen với nền tảng và biết phương pháp của mình có kỳ vọng dương hay không.

Đọc thêm: Giao dịch thử (demo) phái sinh: luyện tập với tài khoản Demo Entrade và bot Avatar trước khi dùng tiền thật.

Nhóm 3: Kế hoạch giao dịch và quản lý rủi ro

7. Viết kế hoạch giao dịch

Với mỗi lệnh, bạn cần trả lời trước 5 câu hỏi: vào lệnh khi nào, giá bao nhiêu, cắt lỗ ở đâu, chốt lời ở đâu, bao nhiêu hợp đồng. Nếu chưa trả lời được những câu hỏi này, bạn chưa nên vội vàng vào lệnh.

Đọc thêm: 3 chiến lược giao dịch phái sinh cơ bản cho người mới.

8. Đặt giới hạn cắt lỗ

Quy định trước mức lỗ tối đa cho mỗi lệnh (ví dụ 2% vốn), mỗi ngày (ví dụ dừng sau 2 lệnh thua liên tiếp) và mỗi tháng (ví dụ 10% vốn). Khi chạm giới hạn, dừng giao dịch, không cố gỡ. Đọc thêm: Tháng đầu tiên giao dịch phái sinh: đặt kỳ vọng và mục tiêu thế nào cho thực tế?

9. Cài lệnh điều kiện và cảnh báo

Học cách đặt lệnh cắt lỗ, chốt lời tự động trên ứng dụng giao dịch, và bật thông báo về khớp lệnh, cảnh báo giá và cảnh báo ký quỹ. Đặt lệnh cắt lỗ ngay sau khi lệnh mở vị thế được khớp.

Đọc thêm: Cài lệnh cắt lỗ, chốt lời tự động như thế nào?

10. Chuẩn bị nhật ký giao dịch

Tạo sẵn một bảng tính để ghi lại mọi lệnh: ngày giờ, hợp đồng, chiều, giá vào, cắt lỗ, chốt lời, kết quả, lý do vào lệnh và cảm xúc của bạn khi đó. Nhật ký là công cụ để bạn tự đánh giá sau 20 - 30 lệnh đầu tiên.

Đọc thêm: Nhật ký giao dịch: vì sao cần và cách ghi chép hiệu quả.

Mẫu kế hoạch cho lệnh đầu tiên

Mục	Ví dụ
Hợp đồng	VN30F1M (kiểm tra ngày đáo hạn)
Chiến lược	Theo xu hướng, khung 15 phút
Điều kiện vào lệnh	Giá điều chỉnh về đường MA20 trong xu hướng tăng, xuất hiện mẫu hình nến tăng xác nhận
Giá vào dự kiến	1.936
Cắt lỗ	1.927 (−9 điểm, tương đương 900.000 đồng)
Chốt lời	1.954 (+18 điểm, tương đương 1,8 triệu đồng)
Số hợp đồng	1
Rủi ro so với vốn 80 triệu	khoảng 1,1%
Hủy kế hoạch nếu	Giá phá xuống dưới 1.927 trước khi có tín hiệu vào lệnh

Viết kế hoạch ra giấy hoặc nhật ký trước khi phiên bắt đầu giúp bạn ra quyết định bình tĩnh hơn, thay vì phản ứng theo biến động trên bảng giá.

Checklist trước khi bấm đặt lệnh

	Việc cần kiểm tra
☐	Tôi tính được lãi lỗ của lệnh này nếu giá chạm điểm cắt lỗ và chốt lời
☐	Tôi đặt lệnh đúng mã hợp đồng và biết ngày đáo hạn
☐	Tài khoản còn đủ tiền đệm sau ký quỹ khi mở vị thế
☐	Lệnh này nằm trong kế hoạch đã viết trước
☐	Tôi sẽ đặt lệnh cắt lỗ ngay sau khi lệnh được khớp
☐	Tôi chưa chạm giới hạn lỗ của ngày và của tháng

Chuẩn bị kỹ là cách quản trị rủi ro đầu tiên

Lệnh đầu tiên không cần phải thắng ngay, nhưng cần được thực hiện đúng quy trình. Nếu bạn chưa hoàn thành đủ 10 việc trên, hãy dành thêm thời gian chuẩn bị; thị trường vẫn sẽ còn đó khi bạn sẵn sàng. Đọc thêm: Ưu điểm và rủi ro khi giao dịch phái sinh.

Câu hỏi thường gặp

Mất bao lâu để chuẩn bị đủ 10 việc này?

Tùy mỗi người, nhưng thường từ vài tuần đến vài tháng, phần lớn thời gian dành cho việc học và giao dịch thử.

Mở tài khoản phái sinh xong có giao dịch được ngay không?

Sau khi tài khoản được đăng ký thành công và đã nộp ký quỹ, bạn có thể giao dịch ngay trong ngày theo quy định hiện hành.

Lệnh đầu tiên nên Long hay Short?

Không quan trọng chiều nào, miễn là lệnh nằm trong kế hoạch, có điểm cắt lỗ rõ ràng và chỉ với 1 hợp đồng.

Có cần học phân tích kỹ thuật trước khi giao dịch không?

Bạn cần ít nhất một phương pháp rõ ràng để xác định điểm vào và cắt lỗ. Phân tích kỹ thuật là cách tiếp cận phổ biến nhất với người giao dịch phái sinh ngắn hạn.

Xem thêm

Ai nên và chưa nên giao dịch chứng khoán phái sinh?
Lộ trình học phái sinh A–Z
Chứng khoán phái sinh là gì?

Bài viết chỉ nhằm mục đích chia sẻ kiến thức thuần túy, không phải khuyến nghị đầu tư. Các ví dụ trong bài chỉ mang tính minh họa. Giao dịch chứng khoán phái sinh có rủi ro cao; nhà đầu tư cần cân nhắc khả năng tài chính và tự chịu trách nhiệm với quyết định của mình.

Thông tin trong bài chỉ mang tính tham khảo, không phải khuyến nghị mua bán. Giao dịch phái sinh có rủi ro cao do sử dụng đòn bẩy; nhà đầu tư tự chịu trách nhiệm với quyết định của mình.