Short là gì? Kiếm tiền trong xu hướng giảm như thế nào?

Short là mở vị thế bán hợp đồng tương lai với kỳ vọng giá sẽ giảm, rồi mua lại ở giá thấp hơn để hưởng phần chênh lệch. Với VN30F, mỗi điểm giảm mang lại 100.000 đồng lãi cho mỗi hợp đồng Short, và bạn không cần sở hữu cổ phiếu nào. Ngược lại, nếu giá tăng, mỗi điểm tăng là 100.000 đồng lỗ.

Trong bài viết này, chúng ta sẽ tìm hiểu cách một lệnh Short vận hành, ví dụ lãi lỗ trong nhiều kịch bản khác nhau, nhận biết khi nào nên Short và những rủi ro cần lưu ý khi giá đi ngược chiều dự đoán.

Short hoạt động như thế nào?

Một lệnh Short gồm hai bước:

• Mở vị thế: đặt lệnh bán 1 hợp đồng VN30F khi bạn chưa có vị thế nào. Hệ thống ghi nhận bạn đang Short 1 hợp đồng.
• Đóng vị thế: đặt lệnh mua 1 hợp đồng cùng mã để tất toán. Lãi lỗ bằng giá bán lúc mở trừ giá mua lúc đóng, nhân 100.000 đồng.

Khác với cổ phiếu, bạn không cần vay hay sở hữu tài sản cơ sở để Short. Bạn chỉ cần đủ tiền ký quỹ, giống như khi mở vị thế Long.

Đọc thêm: Các chiến lược phái sinh phổ biến: Long – Short – Spread – Box.

Ví dụ lãi lỗ của một lệnh Short

Bạn Short 1 hợp đồng VN30F ở 1.950 điểm. Kết quả khi đóng vị thế ở các mức giá khác nhau (chưa tính phí, thuế):

Lãi lỗ của Short đối xứng hoàn toàn với Long: cùng một biến động giá, bên Long lãi bao nhiêu thì bên Short lỗ bấy nhiêu. Đọc thêm: Phái sinh là zero-sum game?

Khi nào nên Short?

• Thị trường trong xu hướng giảm: đỉnh sau thấp hơn đỉnh trước, đáy sau thấp hơn đáy trước, giá nằm dưới đường MA20 và MA20 dốc xuống.
• Giá hồi lên vùng kháng cự: ví dụ như đường MA20 hoặc đỉnh cũ, và xuất hiện tín hiệu từ chối như nến giảm mạnh.
• Phòng hộ: Short VN30F để bù đắp rủi ro cho danh mục cổ phiếu khi lo ngại thị trường giảm trong ngắn hạn. Đọc thêm: Chiến lược Hedging trong giao dịch phái sinh.

Minh họa lệnh Short trong xu hướng giảm trên VN30F khung 15 phút. Nguồn: phaisinh.online Ví dụ: VN30F đang trong xu hướng giảm trên khung 15 phút. Giá hồi lên chạm đường MA20 quanh 1.956 điểm rồi xuất hiện nến giảm xác nhận. Bạn Short 1 hợp đồng ở 1.954, đặt cắt lỗ 1.963 (trên đỉnh nhịp hồi) và chốt lời 1.936.

• Rủi ro: 9 điểm, tương đương 900.000 đồng.
• Mục tiêu: 18 điểm, tương đương 1,8 triệu đồng; tỷ lệ lợi nhuận/rủi ro 1:2.

Đọc thêm: 3 chiến lược giao dịch phái sinh cơ bản cho người mới.

Rủi ro khi đoán sai chiều

• Lỗ tăng theo từng điểm giá đi lên: không có mức chặn tự nhiên nào ngoài điểm cắt lỗ bạn đặt. Trong một phiên, giá có thể tăng tối đa 7% so với giá tham chiếu, tức khoảng 136 điểm ở mức 1.940, tương đương 13,6 triệu đồng lỗ mỗi hợp đồng, hơn một phần ba số tiền ký quỹ.
• Nhịp hồi mạnh trong xu hướng giảm: thị trường giảm thường có những phiên hồi phục rất nhanh khi những vị thế đang Short đồng loạt mua lại để cắt lỗ. Short đuổi khi giá đã giảm sâu khiến bạn dễ bị cuốn vào những nhịp này.
• Short ngược xu hướng tăng: cảm giác “giá đã tăng nhiều quá rồi” không phải là lý do đủ để đưa ra quyết định Short. Thị trường có thể duy trì một xu hướng tăng lâu hơn bạn nghĩ.
• Basis âm sâu: khi VN30F đã thấp hơn chỉ số VN30 nhiều điểm, việc Short tiếp ít khả thi hơn do basis có xu hướng thu hẹp về 0 khi càng gần ngày đáo hạn. Đọc thêm: Basis là gì?.

Short không xấu, Short “liều” mới nguy hiểm

Short phái sinh là công cụ hợp pháp và cần thiết, giúp thị trường phản ánh cả kỳ vọng vào biến động tăng lẫn giảm. Rủi ro không nằm ở việc Short, mà ở việc Short không có kế hoạch và không có cắt lỗ. Với mọi lệnh Short, hãy xác định điểm cắt lỗ trước khi vào lệnh và đặt lệnh dừng lỗ ngay khi lệnh được khớp. Đọc thêm: Ưu điểm và rủi ro khi giao dịch phái sinh.

Câu hỏi thường gặp

Short phái sinh có cần sở hữu cổ phiếu VN30 không?

Không. Hợp đồng tương lai VN30 thanh toán bằng tiền, bạn chỉ cần đủ ký quỹ để mở vị thế bán.

Ký quỹ cho vị thế Short có khác vị thế Long không?

Không. Tỷ lệ ký quỹ áp dụng như nhau cho cả hai chiều.

Đang Short mà muốn đóng thì làm thế nào?

Đặt lệnh mua cùng mã hợp đồng với số lượng bằng số hợp đồng đang Short. Lưu ý đặt đúng chiều để không vô tình mở thêm vị thế mới.

Có thể giữ vị thế Short qua đêm không?

Có, giống vị thế Long. Bạn cần giữ đủ tiền đệm ký quỹ và lưu ý ngày đáo hạn của hợp đồng.

Xem thêm

• Cách tính lãi lỗ một hợp đồng VN30F (ví dụ thực tế)
• Chứng khoán cơ sở và phái sinh: những điểm khác biệt người mới cần biết
• Lộ trình học phái sinh A–Z

Bài viết chỉ nhằm mục đích chia sẻ kiến thức thuần túy, không phải khuyến nghị đầu tư. Các ví dụ trong bài chỉ mang tính minh họa. Giao dịch chứng khoán phái sinh có rủi ro cao; nhà đầu tư cần cân nhắc khả năng tài chính và tự chịu trách nhiệm với quyết định của mình.